Fundacja Osrodka KARTA

Dom Spotkań
z
Historią

Pogotowie Archiwalne

Serwis fotograficzny XX wieku

Witamy serdecznie na stronach Ośrodka KARTA — niezależnej organizacji pozarządowej zajmującej się dokumentowaniem i upowszechnianiem historii najnowszej Polski i Europy Wschodniej, niesieniem wiedzy o człowieku współczesnym oraz szerzeniem tolerancji i demokracji.

Fundacja Ośrodka KARTA zarejestrowana jest, jako organizacja pożytku publicznego,
w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)
pod numerem: 0000119146

Fundacja Ośrodka KARTA

02-536 Warszawa, ul. Narbutta 29

tel.: (+48-22) 848-07-12, faks: (+48-22) 646-65-11

kolportaż: (+48-22) 826-56-98

e-mail: ok@karta.org.pl
Godziny pracy Ośrodka KARTA: poniedziałek-piątek,
godz. 9.00-17.00
Godziny otwarcia czytelni w archiwum Ośrodka: poniedziałek-czwartek,
godz. 9.30-16.30

Najnowsze wiadomości


	Lwów w cieniu Kołymy Stanisława Czuruka W serii „Świadectwa” ukazała się niezwykła książka pokazująca wszystko, co w szczególnie dramatycznym okresie — II wojny — przeżywać mogli Polacy na Ziemiach Wschodnich II Rzeczpospolitej. Jest to zapis losów Stanisława Czuruka ze Lwowa w okresie od 1 września 1939 do 4 grudnia 1955 — przedstawiony przez unikatowe dokumenty — dziennik z początku wojny, 350 grypsów przemycanych w latach 1944–48 z obozów i więzień lwowskich, a także listy i wspomnienia z łagrów i zesłania na Kołymie, uzupełnione relacjami autora nagranymi współcześnie w Ośrodku KARTA oraz 120 zdjęciami archiwalnymi. >>


	Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989 Materiał Słownika — 353 biogramy najwybitniejszych przedstawicieli opozycji demokratycznej z 24 państw byłego bloku sowieckiego oraz towarzyszące im teksty analityczne — jest owocem wieloletnich prac dokumentacyjno-badawczych prowadzonych przez niezależne środowiska, działające w każdym z krajów. Całość przedsięwzięcia koordynował Ośrodek KARTA we współpracy z moskiewskim „Memoriałem”. Ideę pracy nad Słownikiem sformułowano jesienią 1996 na spotkaniu przedstawicieli ruchów opozycyjnych i dysydenckich z 14 europejskich krajów byłego bloku socjalistycznego. Uczestnicy dyskusji określili wspólne zadania, polegające przede wszystkim na opisaniu historii oporu. Podjęcie wysiłku dokumentacyjnego przez niezależne środowiska stanowi o wyjątkowej wartości publikacji, będącej niecodziennym — sporządzonym „od wewnątrz” — zapisem historii opozycji. >>


	Album Rok 1968. Środek Peerelu Chronologiczna, ilustrowana opowieść o 12 miesiącach 1968 roku zawierająca bogaty materiał ikonograficzny (zdjęcia, plakaty, ulotki, reprodukcje dzieł sztuki) i teksty źródłowe. Ze świadectw uczestników wydarzeń, fragmentów dzienników i wspomnień, wierszy, tekstów prasowych, oficjalnych przemówień i dokumentów esbeckich zbudowana została plastyczna, wielowymiarowa narracja przedstawiająca zarówno najważniejsze zdarzenia tytułowego roku, jak i dzień powszedni „środka Peerelu” – środka gomułkowskiej „małej stabilizacji”. >>


	Początek prac Jury konkursu „Historii Bliskiej” Zakończyliśmy przyjmowanie prac na XII edycję konkursu „Historii Bliskiej”, wpłynęło ich 359. Jury rozpoczęło proces analizy i oceny nadesłanych prac. Uroczysty finał odbędzie się 9 czerwca 2008 (poniedziałek) na Zamku Królewskim w Warszawie, na którym zostanie ogłoszony komunikat Jury oraz rozdane nagrody i wyróżnienia I stopnia. Finałowi towarzyszyć będzie także spotkanie laureatów oraz prezentacja prac w Domu Spotkań z Historią w Warszawie (ul. Karowa 20). Autorzy prac nominowani do nagród oraz wyróżnień I stopnia, a także ich opiekunowie będą (z co najmniej dziesięciodniowym wyprzedzeniem) telefonicznie i pisemnie zaproszeni przez organizatorów konkursu na galę do Warszawy. Lista tych nominowanych zostanie także umieszczona na stronie internetowej konkursu, gdzie po uroczystości finałowej zostanie opublikowany pełny komunikat Jury. Wyróżnienia II stopnia (książkowe) zostaną wysłane laureatom pocztą. Wszyscy pozostali uczestnicy konkursu dostaną (również za pośrednictwem poczty) certyfikaty uczestnictwa oraz komunikat Jury w drugiej połowie czerwca, przed zakończeniem roku szkolnego. Więcej o konkursie na stronie www.karta.org.pl/hb


	Iwan Sołoniewicz, Rosja w łagrze Zapis relacji naocznego świadka o rodzeniu się i pierwszych latach komunizmu w Rosji. Autor — z wykształcenia prawnik, z zawodu dziennikarz — w 1933 roku, uznając, że nie może dalej żyć w państwie totalitarnym, postanowił uciec z Rosji bolszewickiej. Wraz z bratem Borysem i synem Jurijem zostali złapani w trakcie próby ucieczki i skazani na wieloletni pobyt w poprawczych obozach pracy. Trafili do największego w tym czasie systemu łagrowego — Kanału Białomorsko-Bałtyckiego. Od samego początku pobytu w łagrze, nie widząc szans na normalne życie w państwie bolszewików, myśleli o powtórnym zorganizowaniu ucieczki. Dzięki sprytowi, inteligencji i niezwykłej sprawności fizycznej Sołoniewiczom udało się wydostać z łagru i przejść przez zieloną granicę do Finlandii. >>


	Tu się nigdy nic nie zmieni ’68 - Wystawa w 40. rocznicę wydarzeń marcowych (7 marca – 31 maja 2008) Jeszcze walczyć, bić się – o co?/Tu się nigdy nic nie zmieni/Po Krakowskim błądzi nocą/Kilku ludzi, kilka cieni... Natan Tenenbaum W 40. rocznicę wydarzeń Marca ’68 Dom Spotkań z Historią zaprasza na wystawę Tu się nigdy nic nie zmieni '68, pokazy filmów dokumentalnych i spotkania z reżyserami. Wystawie towarzyszy album Rok 1968. Środek Peerelu. Otwarcie ekspozycji odbyło się 7 marca w Domu Spotkań z Historią przy ul. Karowej 20 w Warszawie. Partnerem wystawy jest Polska Agencja Prasowa. W otwarciu ekspozycji uczestniczyli m.in. prezydent m.st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, prorektor UW, prof. dr. hab. Wojciech Tygielski, prezes Ośrodka KARTA Zbigniew Gluza, dyrektor Domu Spotkań z Historią Piotr Jakubowski, prezes PAP Piotr Skwieciński oraz Jan Lityński. Podczas uroczystości przed bramą główną UW Irena Lasota odczytała rezolucję studentów z 8 marca'68, tę samą, którą czytała 40 lat temu. >>


	Nowy numer kwartalnika „Karta” Ukazał się kolejny numer kwartalnika „Karta”. W numerze 53. można znaleźć, między innymi: „Zaolzie” — historia regionu w XX wieku przedstawiona w relacjach Czecha i Polki; „Sen o Warszawie” — wspomnienia mieszkańców odradzającej się stolicy i album fotograficzny (1945–47); „Solidarność Walcząca” — historia ruchu w relacjach członków SW; „Marzenie o upadku Kurtyny” — prezentacja wystawy przygotowanej z okazji 50-lecia podpisania traktatów rzymskich; „Tenis w Peerelu” — historia przedstawiona we wspomnieniach ludzi związanych z tenisem. Szczegółowe informacje o treści nowego numeru „Karty” znaleźć można na tej stronie.


	Komisarz Jan Figel podjął delegację uczestników Szczytu EUSTORY „[...] Doświadczenia historyczne, choć nieraz dzielące, mogą stać się silnym ogniwem pomiędzy jednostkami, grupami i narodami. Tworzenie wspólnej europejskiej perspektywy to nie tylko pokonywanie podziałów, sprzyjanie pojednaniu i wspieranie współpracy, ale także wzajemne rozumienie doświadczeń historycznych. Każdy powinien poznać i zrozumieć procesy, które nas ukształtowały. Zmierzenie się z naszą przeszłością – nieraz konfliktującą i różnie postrzeganą – umożliwi nam zbudowanie wspólnej przyszłości [...]” Fragment „Manifestu młodych Europejczyków”. „Podejście do historii w Europie. Rozumienie różnic, pokonywanie podziałów” Szczyt EUSTORY, 6–9 grudnia 2007, Warszawa 22 stycznia 2008 roku sześcioosobowa delegacja uczestników pierwszego Międzynarodowego Szczytu EUSTORY spotkała się w Brukseli z Janem Figlem – Komisarzem UE ds. Młodzieży, Edukacji, Kultury i Sportu. Młodzi ludzie dyskutowali o podejściu do historii w Europie – istocie rozumienia różnic i pokonywania podziałów. >>


	Deportowani w obwodzie archangielskim, część siódma Siódma część XIV tomu Deportowani w obwodzie archangielskim zawiera biogramy 7680 obywateli polskich wywiezionych w 1940 roku do obwodu archangielskiego z obwodów rówieńskiego, tarnopolskiego, stanisławowskiego i drohobyckiego oraz osób, dla których obwód wywózki nie został ustalony. We wprowadzeniu, autorstwa Aleksandra Gurjanowa, omówiona została geneza i przebieg deportacji, akty prawne związane z wysiedleniem obywateli polskich oraz warunki ich pobytu na zesłaniu. Podane są również szczegółowe liczby zmarłych, uciekinierów i dzieci urodzonych w obwodzie archangielskim. Ponadto książka zawiera mapy i szczegółowy katalog specposiołków (osad specjalnych) w obwodzie archangielskim oraz wykaz transportów kolejowych, którymi wywożono obywateli polskich. Wydanie książki było możliwe dzięki wsparciu Instytutu Pamięci Narodowej, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.


	Nagroda „Złotych Gwiazd“ dla Ośrodka KARTA Ośrodek KARTA, jako wieloletni partner organizacji: „Netzwerk Migration in Europe“ z Niemiec i „Nadace Rozvoje Občanske Společnosti“ („Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego“) z Czech, otrzymał nagrodę „Złotych Gwiazd“ w 2007 roku przyznaną przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Edukacji i Kultury, za organizację międzynarodowego seminarium w dziedzinie praw człowieka, odnoszącego się do problemu migracji w historii i współcześnie. Seminarium dla polskich, niemieckich i czeskich studentów oraz młodych nauczycieli wychowania obywatelskiego, mające charakter czterech siedmiodniowych podróży studyjnych w krajach partnerów, realizowane było w ramach unijnego programu „Europa dla Obywateli“. Uroczystość wręczenia nagród odbyła się 8 listopada 2007 w siedzibie Unii Europejskiej w Brukseli. Nagrodzono dziesięć najlepszych projektów europejskich.


	Pogotowie Archiwalne działa Pogotowie Archiwalne to unikatowy w skali kraju program realizowany przez Fundację Ośrodka KARTA, we współpracy z Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. >>


	Umowa ze Stowarzyszeniem Federacji Młodzieży Walczącej W dniu 24 listopada 2007 Ośrodek KARTA podpisał umowę o współpracy ze Stowarzyszeniem Federacji Młodzieży Walczącej, na mocy której członkowie Stowarzyszenia przekażą w depozyt swoje materiały archiwalne Archiwum Ośrodka KARTA. Działania te uruchamiają proces tworzenia w "Karcie" Archiwum Federacji Młodzieży Walczącej, co gwarantuje zachowanie dorobku wydawniczego Federacji i innych organizacji młodzieżowych, jak i odpowiedniego zabezpieczenia wydawnictw, dokumentów i materiałów ikonograficznych. >>


	Społeczne Seminarium Doktorskie Instytut Studiów Politycznych PAN (ISP PAN), Dom Spotkań z Historią i Ośrodek KARTA prowadzą (od października 2006) kolejny nabór absolwentów szkół wyższych (posiadających tytuł magistra) na ogólnopolskie Społeczne Seminarium Doktorskie (SSD) poświęcone dziejom Kresów Wschodnich Rzeczpospolitej w XIX i XX wieku oraz historii imperium sowieckiego w latach 1917–91. Bezpłatne zajęcia, mające formę konsultacji naukowych, prowadzi prof. zw. dr hab. Krzysztof Jasiewicz z Instytutu Studiów Politycznych PAN. Zajęcia mają formę indywidualnych konsultacji (odbywających się raz w miesiącu – w sobotę), a nie wykładu. Podstawową rolę odgrywa samodzielna praca badawcza pod kierunkiem promotora. >>


	„Rodziny rozdzielone przez historię” Muzeum Historii Polski zainicjowało projekt „Rodziny rozdzielone przez historię”. Jego celem jest pokazanie przez losy rodzin, które zostały rozdzielone na skutek wydarzeń historycznych, jak przenikają się wzajemnie: historia ogólna i historie indywidualne. Za pomocą tego projektu organizatorzy chcą zbudować pomost między przeszłością i przyszłością — zachować pamięć o doświadczeniach rodzin i ich członków, a wśród młodych ludzi obudzić zainteresowanie historią, i zbudować związek emocjonalny z przeszłością. >>


	Żydzi otwoccy. Kraina dziwnych snów... KARTA objęła częściowy patronat medialny nad projektem Żydzi otwoccy. Kraina dziwnych snów... , w ramach którego w kilku miastach w Polsce oraz w Izraelu zostanie pokazana niezwykła ekspozycja. Połączyła ona w merytoryczną i plastyczną całość dwie wystawy — jeszcze niedawno funkcjonujące oddzielnie. Pierwsza część prezentuje w ujęciu monograficznym wszystkie aspekty życia żydowskich mieszkańców Otwocka, od momentu powstania osady aż po tragiczne dni Holokaustu. Wśród prezentowanych zagadnień znalazły się między innymi te dotyczące: życia religijnego, szkolnictwa, opieki zdrowotnej, a także codzienności i życia społecznego, z jego organizacjami i partiami politycznymi. Druga część wystawy poświęcona jest najtragiczniejszemu w dziejach chrześcijan i żydów okresowi II wojny światowej. Na wystawie znajdują się dokumenty, fotografie i relacje świadków dotyczące założenia, istnienia i likwidacji otwockiego getta. >>


	Zapomniane obozy nazistowskie Ośrodek KARTA poszukuje osób, które w czasie II wojny światowej więzione były w mało znanych nazistowskich obozach koncentracyjnych znajdujących się na terenie Polski i zgodziłyby się wziąć udział w projekcie Zapomniane obozy nazistowskie. Dokumentacja, archiwizacja i upowszechnienie świadectw ofiar małych obozów koncentracyjnych w Polsce. >>


	Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” zbiera dane Można już zapoznać się z pierwszymi efektami programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”, realizowanego przez Ośrodek KARTA. Na stronie www.straty.pl uruchomiony został portal internetowy przedstawiający pilotażową partię zweryfikowanych danych obywateli polskich represjonowanych pod okupacją niemiecką. >>


	Fotohistoria.pl - archiwalne fotografie dostępne on-line Ponad 14 tysięcy unikalnych fotografii dokumentujących wydarzenia XX wieku znalazło się w uruchomionym ostatnio edukacyjnym serwisie fotograficznym fotohistoria.pl Projekt realizowany jest przez warszawski Dom Spotkań z Historią i Ośrodek KARTA we współpracy z Polską Agencją Prasową. >>


	Nagroda Historyczna „Polityki” dla książki Henryka Schönkera Wydana przez Ośrodek KARTA w serii „Żydzi polscy” książka Henryka Schönkera Dotknięcie anioła otrzymała Nagrodę Historyczną tygodnika „Polityka” w kategorii „pamiętniki i wspomnienia”. Członek jury, Marian Turski w artykule Dobra Pamięć („Polityka” nr 49 z 9.12.2006) pisze: „Jest coś niesłychanie optymistycznego w tym pasjonującym pamiętniku. Hannah Arendt wprowadziła w obieg pojęcie banalności zła. Wspomnienia Schönkera dowodzą niebanalności dobra. Bo Schönker – poza podłościami – odnotowuje wszelkie postawy dobra, życzliwości, uczynności, ofiarności…” Wręczenie nagród odbyło się 18 stycznia 2007. >>


	Album „Stan wojenny. Ostatni atak systemu” (dostępny w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej) Nakładem Ośrodka KARTA 12 grudnia ukazał się album pod redakcją Agnieszki Dębskiej – „Stan wojenny. Ostatni atak systemu.” Nowe wydawnictwo to opowieść o kilku kluczowych z dzisiejszej perspektywy latach Peerelu, o okresie 1981–1986, przedstawiona w kilku odsłonach i bogato ilustrowana zdjęciami archiwalnymi. Album opisuje metody terroryzowania społeczeństwa i walki z „Solidarnością”. Po 1980 roku społeczeństwo liczyło na odzyskanie podmiotowości i na bliżej niesprecyzowane zwycięstwo, które miało nadejść wraz z nastaniem „wiosny naszej”. Kiedy te zawiodły, rozpoczął się okres marazmu, zapaści przerywanej raz po raz dramatycznymi wydarzeniami i zakończonej – zupełnie niespodziewanie dla obu stron – we wrześniu 1986 wypuszczeniem więźniów politycznych i rozejmem, który stał się – choć nie dla wszystkich i nie od razu – punktem wyjścia do okrągłostołowego kompromisu. Z różnych wymiarów – codzienności, podziemia, kultury niezależnej, także działań podejmowanych w imię polskiej racji na Zachodzie – wyłania się obraz tamtego czasu – nie tak odległego, a zarazem tak innego. Album jest próbą odpowiedzi na pytanie, kim wówczas byliśmy; przybliżeniem rzeczywistości lat osiemdziesiątych i refleksją nad tym, kim jesteśmy dzisiaj. >>


	Katalog Archiwum Wschodniego Nakładem Fundacji Ośrodka KARTA ukazał się katalog Archiwum Wschodniego. Jest to przewodnik po najstarszej kolekcji Ośrodka, powstałej dzięki projektowi nagrywania świadków historii. Kolekcja ma unikatowy charakter — jest zbiorowym zapisem wydarzeń, rozgrywających się na wschodzie Europy, związanych zwłaszcza z losem polskiej społeczności kresowej pod okupacjami oraz na zesłaniu i w łagrach ZSRR. Katalog składa się z części zasadniczej, w której przedstawiony został opis 1241 relacji wchodzących w skład kolekcji oraz z części przedmiotowej zawierającej indeksy ułatwiające posługiwanie się przewodnikiem.


	Zbieramy opowieści Ruszyła akcja programu Historia Mówiona, pt. „Zbieramy opowieści”. 18 marca w godz. 11-17 w Domu Spotkań z Historią rejestrowaliśmy wspomnienia warszawiaków dotyczące pierwszych lat po wojnie, a tematycznie związane z wystawą „Inna Polska. Fotografie PAP 1945-1947”. Jeśli nie zdązyliście Państwo pojawić się w tam wówczas, a chcielibyście podzielić się swoimi wspomnieniami, możecie zgłaszać się do DSH i umawiać na spotkania codziennie. Więcej o akcji Historii Mówionej na stronach Domu.


	III tom słownika „Opozycja w PRL 1956-89” Po dłuższej przerwie ukazał się kolejny, trzeci już tom słownika biograficznego „Opozycja w PRL 1956-89”. W najnowszej części wydawnictwa opublikowano 110 biografii i portretów przedstawicieli opozycji z całej Polski. Opisano ludzi, którzy przeciwstawiali się w sposób zorganizowany systemowi komunistycznemu w Polsce, przez wiele lat i bez względu na prześladowania, przede wszystkim w latach 1956-89. Niektóre biografie obejmują też okres wcześniejszy. Uzupełnieniem treści słownika jest ilustrowane kalendarium wydarzeń opozycyjnych z lat 1956-89. >>


	Uczyć się z historii... Jesteś uczniem, nauczycielem, pracujesz z młodzieżą? Potrzebujesz wsparcia w nauce o XX-wiecznych totalitaryzmach? Odwiedź internetową witrynę edukacyjną: Uczyć się z historii Wojna: okupacje, opór, ludobójstwo, wysiedlenia www.uczyc-sie-z-historii.pl >>

Webmaster ETOP