Dostępna on-line baza danych - Internetowe Centrum „Indeksu Represjonowanych” www.indeks.karta.org.pl

„Indeks Represjonowanych” jest jedynym w Polsce programem badawczym prowadzącym w sposób całościowy imienną dokumentację losów obywateli polskich represjonowanych na Kresach II RP w czasie okupacji sowieckiej i w ZSRR w latach 1939–56.

Program realizowany jest od stycznia 1988 przez środowisko osób związanych z Ośrodkiem KARTA. Ankiety personalne represjonowanych, gromadzone początkowo przez Archiwum Wschodnie, oraz archiwalne materiały źródłowe pozwoliły na stworzenie bazy danych „Indeksu”. Baza ta (dostępna jedynie w Ośrodku KARTA) liczy obecnie około 946 000 biogramów — nie równa się to jednak szacunkowej liczbie represjonowanych, ponieważ każda informacja źródłowa wprowadzana jest do bazy oddzielnie i jedna osoba może występować kilkakrotnie.

Dostęp do posowieckich materiałów archiwalnych, pozyskiwanych po 1991 roku za pośrednictwem Stowarzyszenia „Memoriał” w Rosji, pozwolił na usystematyzowanie kategorii represji i podjęcie w ramach „Indeksu” całościowych badań weryfikacyjnych i statystycznych. Celem programu, realizowanego w ścisłej współpracy z „Memoriałem”, stało się opracowywanie w obrębie poszczególnych kategorii możliwie kompletnych, zweryfikowanych zestawień imiennych, w których dane ze źródeł sowieckich zestawiane są ze źródłami polskimi.

Informacje o osobach represjonowanych zweryfikowane przy zastosowaniu tej metody badawczej udostępniane są w tomach serii wydawniczej Indeks Represjonowanych. Publikowane biogramy zawierają podstawowe dane personalne, informację o formie represji w ZSRR oraz sygnatury źródeł archiwalnych, w których dana osoba występuje. Od września 2001 biogramy te dostępne są również w Internetowym Centrum „Indeksu Represjonowanych” (ICIR). Figuruje w nim ponad 261 600 osób (w tym biogramy osób z dwóch pierwotnych, niezweryfikowanych zestawień — tzw. listy ukraińskiej oraz wykazu spraw prowadzonych przez organa NKWD Zachodniej Ukrainy i Białorusi, będącego wiarygodnym spisem osób, które aresztowano i przeciw którym wszczęto śledztwo podczas okupacji sowieckiej 1939–41).

Ponadto od 2008 roku w ramach programu „Indeks Represjonowanych” prowadzona jest weryfikacja danych pojedynczych osób lub określonych grup. W ICIR będą umieszczane także najlepiej udokumentowane biogramy niepochodzące z całościowych imiennych zestawień opartych na dokumentacji posowieckiej, lecz pozyskane z wiarygodnych źródeł zgromadzonych w trakcie dwudziestoletniej pracy „Indeksu”. Są to m.in. ankiety „Indeksu”, zaświadczenia uzyskane za pośrednictwem „Memoriału”, materiały skopiowane przez Wojskową Komisję Archiwalną, dokumentacja Związku Patriotów Polskich, Biura Informacji i Poszukiwań PCK, Zarządu Głównego Związku Sybiraków itd.

Pragniemy, by dane umieszczone w Internetowym Centrum „Indeksu Represjonowanych” stanowiły informacyjny Pomnik Pamięci o Polakach i obywatelach II RP represjonowanych przez organa państwowe ZSRR.

Skuteczność programu możliwa jest dzięki współpracy wielu środowisk i instytucji w kraju i za granicą — Stowarzyszenia „Memoriał” w Rosji, Centrum Badań nad Ludobójstwem i Ruchem Oporu Mieszkańców Litwy w Wilnie, Fundacji „Pokajanije” w Republice Komi, Polskiego Czerwonego Krzyża, Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Związku Sybiraków, Centralnego Archiwum Wojskowego, Archiwum Akt Nowych i innych archiwów państwowych oraz ogranizacji kombatanckich.

Program działa dzięki wieloletniemu finansowemu wsparciu Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dawniej Komitetu Badań Naukowych).

W latach 1988–2008 działalność „Indeksu Represjonowanych” była sponsorowana również przez: Fundację Forda, Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Sprawiedliwości, National Endowment for Democracy (USA), Polonia Aid Foundation Trust (Londyn), Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

W latach 1997–99 program był objęty patronatem Ministerstwa Sprawiedliwości. Od 2002 roku patronat nad pracami dokumentacyjno-badawczymi „Indeksu” dotyczącymi represji sowieckich wobec obywateli polskich sprawuje Instytut Pamięci Narodowej.

Równolegle z badaniami Ośrodka KARTA nad imienną dokumentacją osób represjonowanych przez ZSRR prowadzona jest również dokumentacja strat osobowych i ofiar represji pod okupacją niemiecką. Program ten prowadzi Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie — www.straty.pl