Fundacja Ośrodka KARTA

Dom Spotkań
z
Historią

Pogotowie Archiwalne

Serwis fotograficzny XX wieku

Witamy serdecznie na stronach Ośrodka KARTA — niezależnej organizacji pozarządowej zajmującej się dokumentowaniem i upowszechnianiem historii najnowszej Polski i Europy Wschodniej, niesieniem wiedzy o człowieku współczesnym oraz szerzeniem tolerancji i demokracji.

Fundacja Ośrodka KARTA zarejestrowana jest, jako organizacja pożytku publicznego,
w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)
pod numerem: 0000119146

Fundacja Ośrodka KARTA

02-536 Warszawa, ul. Narbutta 29

tel.: (+48-22) 848-07-12, faks: (+48-22) 646-65-11

kolportaż: (+48-22) 826-56-98

e-mail: ok@karta.org.pl
Godziny pracy Ośrodka KARTA: poniedziałek-piątek,
godz. 9.00-17.00

Godziny pracy Archiwum i Czytelni Ośrodka KARTA: poniedziałek-czwartek, godz. 9.30-16.30

Najnowsze wiadomości


	XIII Konkurs „Historii Bliskiej” — ogłoszony! Ośrodek KARTA ogłasza XIII konkurs „Historii Bliskiej” dla uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych w roku szkolnym 2008/2009 Rok 1989: koniec, przełom, początek...? pełny anons i regulamin konkursu www.historiabliska.pl


	Zaolzie. Polsko-czeski spór o Śląsk Cieszyński 1918–2008 Zaolzie. Polsko-czeski spór o Śląsk Cieszyński 1918–2008 to książka dotycząca stosunków polsko-czeskich w XX wieku, na którą składają się: przekrojowe relacje Czecha i Polki (opowiadają głównie okres po II wojnie światowej), dwa montaże tekstowo-zdjęciowe (wspomnienia, relacje, dokumenty z lat 1918–20 i 1938) oraz wypowiedzi obecnych mieszkańców Zaolzia o współczesnych problemach tego terenu. W dotychczasowej literaturze problematykę Zaolzia przedstawiano zawsze z perspektywy jednej strony i z reguły publikacje te miały zasięg lokalny. W powszechnej świadomości mieszkańców Polski i Republiki Czeskiej, a nawet społeczności samego Zaolzia, jego skomplikowane dzieje pozostają nieznane, a wiedzę często zastępują negatywne stereotypy. Książka Zaolzie, wydana przez Ośrodek KARTA, pokazuje trudne polsko-czeskie relacje z perspektywy obu stron, co daje szansę na dialog i wzajemne zrozumienie, oparte na świadomości bogatej, choć trudnej historii oraz wielokulturowym dziedzictwie historycznym Śląska Cieszyńskiego. Publikacja została wydana w językach polskim i czeskim.


	Ruszył serwis internetowy Pogotowia Archiwalnego Zapraszamy do odwiedzenia nowo powstałej strony internetowej największej w Polsce akcji ratowania zagrożonych zbiorów archiwalnych — Pogotowia Archiwalnego. Pod adresem www.pogotowiearchiwalne.pl znaleźć można informacje na temat kolejnych zgłoszeń i nowych archiwaliów, aktualności na temat imprez kulturalnych, szczegóły związane z zasadami działania Pogotowia Archiwalnego oraz materiały z Archiwum — dokumenty i zdjęcia. >>


	56. numer „Karty” W najnowszym numerze kwartalnika można znaleźć, między innymi: * Listopad 1918 — relacje świadków powstawania niepodległości, uzupełnione bogatym materiałem zdjęciowym i komentarzem historycznym prof. Andrzeja Chojnowskiego. * Świat w ciemnościach — wspomnienia Margarete Buber-Neumann (1901–1989), niemieckiej komunistki, więźniarki sowieckiego łagru i nazistowskiego obozu koncentracyjnego. * Okupowani w Warszawie — album zdjęć wykonanych w latach 1939–44 przez fotoreporterów Kompanii Propagandowych Wehrmachtu i SS. * Ewangelia Jana Ziei — montaż wypowiedzi, artykułów, kazań, dokumentów i listów księdza Ziei, prezentujących szczególną postawę Księdza wobec kluczowych wydarzeń XX wieku — od wojny polsko-bolszewickiej do powstania KOR. * Plan ocalenia — prezentujemy dwa dokumenty, które potwierdzają powstały w 1939 roku projekt zorganizowania emigracji Żydów ze Śląska. * Naprzeciw śmierci — tekst Izraela Lichtensztajna, pochodzący ze zbiorów Archiwum Ringelbluma. Niezwykły, odosobniony głos wzywający do oporu. Więcej


	Archiwum Ringelbluma (seria „Żydzi Polscy”) Ośrodek karta prezentuje najnowszą publikację w serii wydawniczej „Żydzi Polscy”. Archiwum Ringelbluma jest opowieścią o bezprecedensowym przedsięwzięciu archiwalnym, wykonanym dzięki pracy osób należących do „Oneg Szabat”. Ludzie z tej konspiracyjnej organizacji podjęli się — z inicjatywy Emanuela Ringelbluma — dokumentacji życia i zagłady Żydów w czasie Holokaustu. >>


	Album Rok 1918. Odzyskiwanie Niepodległej Najważniejsze wydarzenia 1918 – miesiąc po miesiącu Archiwalne zdjęcia, plakaty, dokumenty Premiera albumu 7 listopada Ośrodek KARTA, Dom Spotkań z Historią i Agora SA prezentują opowieść o roku 1918 – chronologiczne, barwnie ilustrowane przedstawienie wydarzeń towarzyszących odzyskaniu przez Polskę niepodległości. >>


	Społeczne Forum Historyczne — oświadczenie 17 września 2008 powołane zostało Społeczne Forum Historii, działające przy Domu Spotkań z Historią w Warszawie (ul. Karowa 20). Podczas inauguracyjnej debaty jego uczestnicy sformułowali tekst oświadczenia związanego z rocznicami przypadającymi w 2009 roku. Powołujemy Społeczne Forum Historii, działające przy Domu Spotkań z Historią w Warszawie. Uczestnictwo w Forum jest indywidualne; działamy w różnych środowiskach i instytucjach, jednak ich tu nie reprezentujemy. Każdy z członków Forum ma w nim równy status. W zasadniczych sprawach związanych z najnowszą historią Polski dochodzimy do konsensusu, tak aby nasz wspólny głos wykraczał poza partykularne interesy czy dzisiejszą polityczną polaryzację. >>


	Statuetka Świętych Cyryla i Metodego dla „Karty” Zbigniew Gluza, redaktor naczelny i Redakcja kwartalnika historycznego „Karta” uhonorowani zostali nagrodą Memoria Iustorum - Pamięć Sprawiedliwych za działania na rzecz dialogu polsko-ukraińskiego. Memoria Iustorum - Pamięć Sprawiedliwych to odznaczenie przyznawane od 2006 roku w uznaniu zasług dla rozwijania dialogu między narodami Polski i Ukrainy i dla okazywania chrześcijańskiej postawy w warunkach, gdy łatwiej było o nienawiść, pogardę, agresję. Odznaczenie ma być formą oczyszczenia świadomości w rozrachunkach z historią. >>


	55. numer kwartalnika „Karta” Dostępny jest już najnowszy, 55. numer „Karty”. Znaleźć w nim można, między innymi: *Stawianie granicy – zbiór relacji i dokumentów opisujących konflikt polsko-czeski o Zaolzie w latach 1918–20. *Zagłębie borysławskie – album zdjęć, dokumentujących historię polskiego przemysłu naftowego, z kolekcji Tomasza Kuby Kozłowskiego. *Czyszczenie osady – wstrząsająca relacja Michała Hauptmana, opisująca przebieg zagłady Żydów w Uryczu (Galicja Wschodnia) w 1941 roku. *Internowana – zapis wspomnień Marii Peisert-Kisielewicz, opisujących codzienność internowania w ośrodku w Gołdapi w 1982 roku. *Polityka historyczna? – zapis fragmentów dwóch dyskusji dotyczących kształtu polityki historycznej w Polsce, z udziałem przedstawicieli środowisk, organizacji i instytucji zajmujących się historią. Komunikat Jury 12. edycji konkursu dla młodzieży „Historia Bliska”. Więcej*


	XVIII Forum Ekonomiczne w Krynicy Ośrodek KARTA zorganizował „Okrągły Stół Dysydentów” Ogłoszono specjalne oświadczenie *Tradycja nonkonformizmu a współczesna Europa* — to temat dyskusji dysydentów z byłych krajów komunistycznych Europy, która odbyła się 10 września 2008 podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy. W debacie udział wzięli przedstawiciele opozycji demokratycznej z krajów Europy Środkowo-Wschodniej — bohaterowie i inicjatorzy wydawanego przez Ośrodek KARTA międzynarodowego Słownika dysydentów: Petruska Sustrova (Czechy), Ludwig Mehlhorn (Niemcy), Algirdas Patackas (Litwa), Ints Cālitis (Łotwa), Siergiej Kowaliow (Rosja) oraz Czesław Bielecki (Polska). Moderatorem panelu był Zbigniew Gluza, prezes Ośrodka KARTA. >>


	„Społeczne cele polityki historycznej” Ośrodek KARTA i Dom Spotkań z Historią zorganizowały debatę „Społeczne cele polityki historycznej” - 3 czerwca 2008 (wtorek) o godz. 18.00 w Domu Spotkań z Historią, ul. Karowa 20 w Warszawie. Punktem odniesienia do dyskusji były artykuły z najnowszego, 54. numeru „Karty”: Powinności polityki historycznej Zbigniewa Gluzy i Przesłanie „Memoriału”. >>


	Deportowani w obwodzie archangielskim, część siódma Siódma część XIV tomu Deportowani w obwodzie archangielskim zawiera biogramy 7680 obywateli polskich wywiezionych w 1940 roku do obwodu archangielskiego z obwodów rówieńskiego, tarnopolskiego, stanisławowskiego i drohobyckiego oraz osób, dla których obwód wywózki nie został ustalony. We wprowadzeniu, autorstwa Aleksandra Gurjanowa, omówiona została geneza i przebieg deportacji, akty prawne związane z wysiedleniem obywateli polskich oraz warunki ich pobytu na zesłaniu. Podane są również szczegółowe liczby zmarłych, uciekinierów i dzieci urodzonych w obwodzie archangielskim. Ponadto książka zawiera mapy i szczegółowy katalog specposiołków (osad specjalnych) w obwodzie archangielskim oraz wykaz transportów kolejowych, którymi wywożono obywateli polskich. Wydanie książki było możliwe dzięki wsparciu Instytutu Pamięci Narodowej, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.


	Pogotowie Archiwalne działa Pogotowie Archiwalne to unikatowy w skali kraju program realizowany przez Fundację Ośrodka KARTA, we współpracy z Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. >>


	Lwów w cieniu Kołymy Stanisława Czuruka W serii „Świadectwa” ukazała się książka, która rzadko się zdarza (!!!) — pokazująca wszystko, co w szczególnie dramatycznym okresie — II wojny — przeżywać mogli Polacy na Ziemiach Wschodnich II Rzeczpospolitej. Jest to zapis losów Stanisława Czuruka ze Lwowa w okresie od 1 września 1939 do 4 grudnia 1955 — przedstawiony przez unikatowe dokumenty — dziennik z początku wojny, 350 grypsów przemycanych w latach 1944–48 z obozów i więzień lwowskich, a także listy i wspomnienia z łagrów i zesłania na Kołymie, uzupełnione relacjami autora nagranymi współcześnie w Ośrodku KARTA oraz 120 zdjęciami archiwalnymi. >>


	Iwan Sołoniewicz, Rosja w łagrze Niezwykły zapis relacji naocznego świadka o rodzeniu się i pierwszych latach komunizmu w Rosji. Autor — z wykształcenia prawnik, z zawodu dziennikarz — w 1933 roku, uznając, że nie może dalej żyć w państwie totalitarnym, postanowił uciec z Rosji bolszewickiej. Wraz z bratem Borysem i synem Jurijem zostali złapani w trakcie próby ucieczki i skazani na wieloletni pobyt w poprawczych obozach pracy. Trafili do największego w tym czasie systemu łagrowego — Kanału Białomorsko-Bałtyckiego. Od samego początku pobytu w łagrze, nie widząc szans na normalne życie w państwie bolszewików, myśleli o powtórnym zorganizowaniu ucieczki. Dzięki sprytowi, inteligencji i niezwykłej sprawności fizycznej Sołoniewiczom udało się wydostać z łagru i przejść przez zieloną granicę do Finlandii. >>


	Komunikat Jury konkursu „Mała ojczyzna w pamięci i Świadectwach” 9 czerwca na Zamku Królewskim w Warszawie odbył się finał konkursu „Mała ojczyzna w pamięci i świadectwach”. Po tej uroczystości laureaci spotkali się w Domu Spotkań z Historią, gdzie odbyła się prezentacja najwyżej nagrodzonych prac. Zainicjowano też oficjalnie istnienie Klubu „Historii Bliskiej”. Temat dwunastego konkursu w programie „Historia Bliska”, adresowanym do młodzieży szkół średnich i gimnazjów, brzmiał: „Mała ojczyzna w pamięci i świadectwach” i został ogłoszony przez Ośrodek KARTA w czerwcu 2007. Konkurs finansują: Fundacja Wspomagania Wsi, Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności oraz Fundacja Bankowa im. Kronenberga Citibank Handlowy. >>


	XII Konkurs „Historii Bliskiej” - nagrodzone prace do pobrania Zachęcamy do lektury zwycięskich prac XII konkursu „Historii Bliskiej”. Prace Dominika Kowalskiego i Patrycji Kowalskiej, Beaty Gąsior i Kaliny Pisarskiej oraz Łukasza Spławskiego dostępne są w formacie PDF. >>


	Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989 Materiał Słownika — 353 biogramy najwybitniejszych przedstawicieli opozycji demokratycznej z 24 państw byłego bloku sowieckiego oraz towarzyszące im teksty analityczne — jest owocem wieloletnich prac dokumentacyjno-badawczych prowadzonych przez niezależne środowiska, działające w każdym z krajów. Całość przedsięwzięcia koordynował Ośrodek KARTA we współpracy z moskiewskim „Memoriałem”. Ideę pracy nad Słownikiem sformułowano jesienią 1996 na spotkaniu przedstawicieli ruchów opozycyjnych i dysydenckich z 14 europejskich krajów byłego bloku socjalistycznego. Uczestnicy dyskusji określili wspólne zadania, polegające przede wszystkim na opisaniu historii oporu. Podjęcie wysiłku dokumentacyjnego przez niezależne środowiska stanowi o wyjątkowej wartości publikacji, będącej niecodziennym — sporządzonym „od wewnątrz” — zapisem historii opozycji. >>


	Zapomniane obozy nazistowskie Ośrodek KARTA poszukuje osób, które w czasie II wojny światowej więzione były w mało znanych nazistowskich obozach koncentracyjnych znajdujących się na terenie Polski i zgodziłyby się wziąć udział w projekcie Zapomniane obozy nazistowskie. Dokumentacja, archiwizacja i upowszechnienie świadectw ofiar małych obozów koncentracyjnych w Polsce. >>


	Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” zbiera dane Można już zapoznać się z pierwszymi efektami programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”, realizowanego przez Ośrodek KARTA. Na stronie www.straty.pl uruchomiony został portal internetowy przedstawiający pilotażową partię zweryfikowanych danych obywateli polskich represjonowanych pod okupacją niemiecką. >>


	Fotohistoria.pl - archiwalne fotografie dostępne on-line Ponad 14 tysięcy unikalnych fotografii dokumentujących wydarzenia XX wieku znalazło się w uruchomionym ostatnio edukacyjnym serwisie fotograficznym fotohistoria.pl Projekt realizowany jest przez warszawski Dom Spotkań z Historią i Ośrodek KARTA we współpracy z Polską Agencją Prasową. >>


	Nagroda Historyczna „Polityki” dla książki Henryka Schönkera Wydana przez Ośrodek KARTA w serii „Żydzi polscy” książka Henryka Schönkera Dotknięcie anioła otrzymała Nagrodę Historyczną tygodnika „Polityka” w kategorii „pamiętniki i wspomnienia”. Członek jury, Marian Turski w artykule Dobra Pamięć („Polityka” nr 49 z 9.12.2006) pisze: „Jest coś niesłychanie optymistycznego w tym pasjonującym pamiętniku. Hannah Arendt wprowadziła w obieg pojęcie banalności zła. Wspomnienia Schönkera dowodzą niebanalności dobra. Bo Schönker – poza podłościami – odnotowuje wszelkie postawy dobra, życzliwości, uczynności, ofiarności…” Wręczenie nagród odbyło się 18 stycznia 2007. >>


	Album „Stan wojenny. Ostatni atak systemu” (dostępny w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej) Nakładem Ośrodka KARTA 12 grudnia ukazał się album pod redakcją Agnieszki Dębskiej – „Stan wojenny. Ostatni atak systemu.” Nowe wydawnictwo to opowieść o kilku kluczowych z dzisiejszej perspektywy latach Peerelu, o okresie 1981–1986, przedstawiona w kilku odsłonach i bogato ilustrowana zdjęciami archiwalnymi. Album opisuje metody terroryzowania społeczeństwa i walki z „Solidarnością”. Po 1980 roku społeczeństwo liczyło na odzyskanie podmiotowości i na bliżej niesprecyzowane zwycięstwo, które miało nadejść wraz z nastaniem „wiosny naszej”. Kiedy te zawiodły, rozpoczął się okres marazmu, zapaści przerywanej raz po raz dramatycznymi wydarzeniami i zakończonej – zupełnie niespodziewanie dla obu stron – we wrześniu 1986 wypuszczeniem więźniów politycznych i rozejmem, który stał się – choć nie dla wszystkich i nie od razu – punktem wyjścia do okrągłostołowego kompromisu. Z różnych wymiarów – codzienności, podziemia, kultury niezależnej, także działań podejmowanych w imię polskiej racji na Zachodzie – wyłania się obraz tamtego czasu – nie tak odległego, a zarazem tak innego. Album jest próbą odpowiedzi na pytanie, kim wówczas byliśmy; przybliżeniem rzeczywistości lat osiemdziesiątych i refleksją nad tym, kim jesteśmy dzisiaj. >>


	Katalog Archiwum Wschodniego Nakładem Fundacji Ośrodka KARTA ukazał się katalog Archiwum Wschodniego. Jest to przewodnik po najstarszej kolekcji Ośrodka, powstałej dzięki projektowi nagrywania świadków historii. Kolekcja ma unikatowy charakter — jest zbiorowym zapisem wydarzeń, rozgrywających się na wschodzie Europy, związanych zwłaszcza z losem polskiej społeczności kresowej pod okupacjami oraz na zesłaniu i w łagrach ZSRR. Katalog składa się z części zasadniczej, w której przedstawiony został opis 1241 relacji wchodzących w skład kolekcji oraz z części przedmiotowej zawierającej indeksy ułatwiające posługiwanie się przewodnikiem.


	Zbieramy opowieści Ruszyła akcja programu Historia Mówiona, pt. „Zbieramy opowieści”. 18 marca w godz. 11-17 w Domu Spotkań z Historią rejestrowaliśmy wspomnienia warszawiaków dotyczące pierwszych lat po wojnie, a tematycznie związane z wystawą „Inna Polska. Fotografie PAP 1945-1947”. Jeśli nie zdązyliście Państwo pojawić się w tam wówczas, a chcielibyście podzielić się swoimi wspomnieniami, możecie zgłaszać się do DSH i umawiać na spotkania codziennie. Więcej o akcji Historii Mówionej na stronach Domu.


	III tom słownika „Opozycja w PRL 1956-89” Po dłuższej przerwie ukazał się kolejny, trzeci już tom słownika biograficznego „Opozycja w PRL 1956-89”. W najnowszej części wydawnictwa opublikowano 110 biografii i portretów przedstawicieli opozycji z całej Polski. Opisano ludzi, którzy przeciwstawiali się w sposób zorganizowany systemowi komunistycznemu w Polsce, przez wiele lat i bez względu na prześladowania, przede wszystkim w latach 1956-89. Niektóre biografie obejmują też okres wcześniejszy. Uzupełnieniem treści słownika jest ilustrowane kalendarium wydarzeń opozycyjnych z lat 1956-89. >>


	Uczyć się z historii... Jesteś uczniem, nauczycielem, pracujesz z młodzieżą? Potrzebujesz wsparcia w nauce o XX-wiecznych totalitaryzmach? Odwiedź internetową witrynę edukacyjną: Uczyć się z historii Wojna: okupacje, opór, ludobójstwo, wysiedlenia www.uczyc-sie-z-historii.pl >>

Webmaster ETOP