Ośrodek KARTA w ramach Programu Rozwoju Bibliotek (prowadzonego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego) wdraża sieć lokalnych społecznych archiwów historycznych — Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej (CATL) przy bibliotekach gminnych, które stają się centrami aktywizującymi miejscowe społeczności do ocalania, pielęgnowania i upowszechniania „dokumentów” historii i tradycji lokalnej.
Zdigitalizowane materiały upubliczniane są na internetowych stronach Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej (lista stron znajduje się tutaj), część z nich publikowana jest w ramach Biblioteki Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej.
Narzędziem pomocniczym do współpracy bibliotek jest blog, na który serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych. Publikujemy tu wybór najciekawszych archiwaliów poszczególnych zespołów CATL oraz podajemy informacje bieżące na temat projektu.
Założenia:
Dzięki wsparciu Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego biblioteki zostały wyposażone w sprzęt umożliwiający digitalizowanie, opracowywanie i przechowywanie cyfrowych wersji materiałów historycznych. Materiały archiwalne: fotografie, dokumenty, relacje itp. udostępniane są przez mieszkańców, pozyskiwane przez wolontariuszy w ramach akcji inicjowanych przez bibliotekarza czy zbierane we współpracy z lokalnymi badaczami historii.
Projekt CATL zakłada współpracę między bibliotekami — stworzenie sieci, której osią jest udostępniana przez Ośrodek KARTA infrastruktura: biblioteka cyfrowa dLibra, system stron domowych CATL oraz wspólna strona www.archiwa.org.
Projekt CATL jest skierowany do wszystkich bibliotek I i II rundy Programu Rozwoju Bibliotek. O udział (będą) mogły ubiegać się biblioteki, które opracowały swój plan rozwoju biblioteki. Aby skorzystać z naszej oferty biblioteka (będzie) musiała wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny przez okres naboru w Wirtualnym Segregatorze. Zgłoszenia przyjmowane były wyłącznie drogą elektroniczną.
Koszty udziału bibliotek w projekcie „Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej” w całości pokrywa Ośrodek KARTA. Bibliotekarki i bibliotekarze nie ponoszą żadnych kosztów związanych ze swoim udziałem w projekcie, a koszty podróży są zwracane.
Zachęcamy biblioteki spoza PRB do kontaktowania się z zespołem projektu (a.gluza@karta.org.pl, a.kudelka@karta.org.pl) w celu wypracowanie indywidualnej odpłatnej oferty obejmującej szkolenie, utworzenie strony internetowej i opiekę merytoryczno-informatyczną nad pracą lokalnego zespołu CATL.
Szkolenia:
W ramach obu rund Programu Rozwoju Bibliotek organizowane są szkolenia dla bibliotekarzy obejmujące swym zakresem: zasady tworzenia społecznego archiwum historycznego, pozyskiwania, digitalizacji i opisywania materiałów historycznych oraz współpracy z lokalną społecznością i partnerami internetowymi (np. Wikipedystami).
Szkolenia dla bibliotek z I rundy Programu Rozwoju Bibliotek odbywały się od marca do maja 2011 roku w czterech miastach: w Warszawie w dn. 5-7 marca i 2-4 kwietnia, w Poznaniu w dn. 19-21 marca oraz w Krakowie w dn. 21-23 maja. Szkolenia dla bibliotek z II rundy PRB odbędą się w drugiej połowie 2012 roku.
Co dalej:
Efektem programu stają się lokalne wystawy prezentujące najciekawsze z zebranych archiwaliów, a także publikacje wybranych materiałów w kwartalniku historycznym „Karta”.
Lokalne CATL przy bibliotekach są także adresatem konkursów historycznych organizowanych przez Ośrodek KARTA dla młodzieży — jako miejsce wsparcia pracy badawczej nad lokalną historią oraz innych akcji kierowanych do środowisk lokalnych gotowych „uprawiać historię”.
W konsekwencji tego programu zostaną zebrane i upublicznione dobre praktyki w zakresie dokumentowania historii lokalnej, w celu promocji i poszerzenia kompetencji pracowników bibliotek.
Konkurs:
W sierpniu ogłoszono, a we wrześniu 2011 roku rozstrzygnięto konkurs na zdjęcia dotyczące realizacji projektu CATL przy gminnych bibliotekach publicznych. Na konkurs 9 zespołów bibliotecznych nadesłało 20 zdjęć!
Zdjęcia nadesłane na konkurs można obejrzeć tutaj: https://picasaweb.google.com/agakud21/KonkursCATL?authkey=Gv1sRgCPKrlbafkJCGEg
PRAWA CZŁOWIEKA W BIBLIOTECE:
Od lutego 2012 projekt CATL został rozszerzony o ścieżkę dotyczącą praw człowieka. Biblioteki biorące udział w projekcie CATL mają możliwość zdobycia wiedzy, umiejętności i materiałów źródłowych związanych z edukacją o prawach człowieka poprzez udział w projekcie Biblioteka miejscem edukacji o prawach człowieka: podręcznik dla edukatorów oraz szkolenia.
Projekt ma zainspirować biblioteki gminne z miejscowości do 20 tys. mieszkańców do podjęcia działań w zakresie edukacji historycznej połączonej z edukacją o prawach człowieka oraz udostępnić merytoryczne wsparcie tych aktywności.
Projekt ma na celu ukazanie aktualności idei praw człowieka współcześnie w perspektywie doświadczeń historycznych oraz uczynienie biblioteki lokalnej miejscem promocji wiedzy o prawach człowieka. i szerzenia świadomości ich uniwersalnego i powszechnego charakteru.
Celem projektu jest udostępnienie wiedzy, umiejętności i materiałów źródłowych związanych z edukacją o prawach człowieka bibliotekarzom z II rund projektu Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej, realizowanego w ramach Programu Rozwoju Bibliotek. W projekcie uczestniczyć będzie około 200 bibliotekarzy í ich współpracowników z miejscowości do 20 tys. mieszkańców.
Efektem projektu będzie wypracowanie (wspólnie z bibliotekarzami) podręcznika o edukacji historycznej połączonej z edukacją na temat praw człowieka, udostępnianego w internecie w formie ebooka na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0), umożliwiającej swobodne kopiowanie, modyfikowanie i rozpowszechnianie, co znacznie poszerzy zakres jego oddziaływania.
Podręcznik zawierać będzie teoretyczną podstawę wiedzy o prawach człowieka, komentarze metodyczne związane z praktyką edukacji o prawach człowieka oraz wybór źródeł historycznych będących ilustracją problemu kwestionowania/uznawania praw człowieka. Źródła te dotyczyć będą historii Polski XX wieku oraz zostaną opatrzone stosownym merytorycznym komentarzem tak, aby można je było wykorzystać w pracy edukacyjnej.
Więcej informacji: Agnieszka Kudełka (a.kudelka@karta.org.pl, 22 844 10 55).
Projekt „Biblioteka miejscem edukacji o prawach człowieka: podręcznik dla edukatorów oraz szkolenia” jest realizowany w ramach programu „Nauczanie Praw Człowieka” (Teaching human rights) finansowanego przez Fundację „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość”.
Zespół Ośrodka KARTA
Kontakt: Agnieszka Kudełka: a.kudelka@karta.org.pl, tel. 22 844 10 55
oraz Alicja Wancerz-Gluza: a.gluza@karta.org.pl
Poniżej kilka scenek z naszych szkoleń (więcej na blogu):

Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego realizuje Program Rozwoju Bibliotek, który ma ułatwić polskim bibliotekom publicznym dostęp do komputerów, Internetu i szkoleń. Program Rozwoju Bibliotek w Polsce jest wspólnym przedsięwzięciem Fundacji Billa i Melindy Gates oraz Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

